Waar bij voorkeur het huisje-tuintje-boompje komt te staan, daar heeft eenieder wel zijn idee over. Maar weet u ook waar u best uw bankzaken beheert. Kiest u voor een lokale bank op bestemming of gaat u voor uw vertrouwde Belgische bankier? VIW biedt u de voordelen van de laatste optie: een expatrekening op maat voor wie in het buitenland verblijft. De kans is groot dat uw vaste bankier u door de lokale wereld van bankieren en financiën kan loodsen.
Op zowat elke vraag is er een antwoord. VIW sprak met Bert Van Wemmel (Fortis) en Dave Deruytter (ING), expatverantwoordelijken van twee geïntegreerde bankverzekeraars.

Uw profiel

Wat elke bankinstelling u zal vertellen, is het belang van internetbankieren. Waar u ook bent, met een simpele internetaansluiting bedient u zich van de service. Hebt u zichtrekeningen in meerdere munteenheden, dan kan u zelfs aan wereldwijde betalingen en muntwissel doen. Niet te versmaden dus. Ook specifieke telefonische ondersteuning voor expats is voorhanden. Een lokale adviseur is natuurlijk handig en hebben ING of Fortis lokaal geen retailafdeling, dan kan u vast en zeker terecht bij een correspondent bank, die de lokale wetgeving perfect onder de knieën heeft.

Waar beide bankiers het roerend over eens zijn is de nood aan een zichtrekening in het land waar u woonachtig bent. Dit om dure en gecompliceerde grensoverschrijdende banktransacties te vermijden. “In principe kan bijna alles online gebeuren, zodat u haast zelden of nooit een bankier hoeft te zien. De bankrekening in uw land van bestemming kan vanuit België geopend worden en operationeel zijn voor u er effectief bent. U moet enkel langsgaan bij uw nieuwe bankier die u de bankkaarten overhandigt.” “Anno 2008 kan niemand nog zonder lokale zichtrekening. Ook al wordt u door een Belgisch bedrijf uitgestuurd en stort deze het loon misschien op een Belgische zichtrekening. Dan zijn er mogelijk betalingen die per domiciliëring gebeuren. Europa is dan wel verenigd, maar domiciliëren blijft tot dusver nationaal. Gelukkig is SEPA of Single European Paymant Area op komst, dat op termijn domiciliëren binnen de 27 EU-lidstaten mogelijk maakt.” “Zaak is het profiel van de klant goed te beschrijven. Er is immers een groot verschil tussen iemand die voor 3 tot 5 jaar door zijn bedrijf wordt uitgezonden en misschien later een nieuwe expatriatie aangaat en iemand die vertrekt met de resolute gedachte elders het geluk te zoeken.” Net zoals dat met alle andere emigratie-aspecten het geval is, zijn ook de bankbehoeften anders voor iemand die al dan niet een sterke band met België behoudt.

Resident of non-resident?

Nogal wat landgenoten staan huiveringachtig tegenover het zich uitschrijven uit België. Nochtans is het niet essentieel dat expats hun domicilie in België behouden. Fiscalisten raden het zelfs af, want wie geniet van het non-resident statuut heeft fiscaal voordeel. “Inzake sociale zekerheid hebben de twijfelaars misschien een punt, maar zeker niet qua fiscaliteit en financiën. Wat niet betekent dat u in België geen bankrekening mag houden, integendeel. Voor zijn bankier wordt een uitgeschreven landgenoot, met een rekening in België, een niet-Belg en is België, in tegenstelling tot de ingezetenen, een fiscaal paradijs. Voor vele buitenlanders heeft België zowat het statuut van Zwitserland of Luxemburg voor ons.”

“Men moet vanzelfsprekend ergens resident zijn. Wie voor een lange tijd emigreert raden bankiers boven alles aan zich in regel te stellen met de lokale autoriteit. Doch los hiervan raden wij dus aan een rekening én het financieel patrimonium in België te behouden. Als niet resident betaal je geen roerende voorheffing, noch beurstaks. België is één van de weinige landen waar meerwaarden niet belast worden, met uitzondering van obligaties. Het gewin op aandelen, zowel individueel als in beleggingsfondsen, wordt nog steeds niet belast.”

“Wie toch alles wil afsluiten wacht hier best een paar jaar meer. Een tijdlang de situatie op het terrein uittesten is nooit verkeerd en praktischer dan eventueel alles opnieuw te moeten opbouwen. Sta er ook bij stil dat in meer exotische landen bankzaken ook heel verschillend aangepakt worden.”

Europese spaarrichtlijn

“Grensoverschrijdende verrichtingen binnen de Europese Unie maken het voorwerp uit van informatie-uitwisseling tussen de lidstaten of van een belastingheffing, de zogenaamde Europese spaarrichtlijn. De doelstelling van de richtlijn is erover te waken dat de uitbetaalde renteopbrengsten, in een EU-lidstaat aan een resident van een andere lidstaat, belast zullen worden volgens de fiscale wetgeving van het land waar de begunstigde zijn fiscale woonplaats heeft. België past een overgangsregime toe, in concreto een woonstaatheffing. Belangrijk dus voor landgenoten die in één van de 26 andere Europese lidstaten wonen. Want worden zij er resident en blijven ze bankieren in België dan is de spaarrichtlijn van toepassing.” “Het tarief van de woonstaatheffing werd vastgelegd op 15% tot en met 30 juni 2008. 20% van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2011 en 35% vanaf 1 juli 2011. Op intresten die een inwoner van Duitsland bijvoorbeeld opende in België is geen roerende voorheffing verschuldigd, maar wel woonstaatheffing. Obligaties en kasbons die zijn uitgegeven vóór 1 maart 2001 zijn vrijgesteld. Die uitsluitingclausule is beter bekend onder de naam grootvaderclausule. Voor meer uitzonderingen die onder deze clausule vallen, kan u terecht bij uw bankier. Meer informatie over het verhoogde tarief van de woonstaatheffing in de volgende editie van dit magazine.”

Waar belastingen betalen?

In welk land belastingen moeten betaald worden is een belangrijke vraag. België maakt dus, net zoals de meeste landen, onderscheid tussen inwoners en niet-inwoners. “De belasting op het wereldinkomen wordt doorgaans geheven in het land waarvan men inwoner is. Het inkomen dat u in het buitenland geniet, wordt met andere woorden doorgaans door uw lokale fiscus belast. Wie uit België vertrekt en er ook geen inkomsten meer geniet, is dus niet langer belastingplichtig voor de Belgische inkomstenbelasting. Al ligt dat bij een tijdelijke verhuizing soms anders. De fiscale gevolgen worden logischerwijze in grote mate bepaald door de woonplaats.” Om dubbele heffingen te voorkomen heeft België met heel wat landen dubbele belastingsverdragen gesloten.
(zie ook op www.fisconet.fgov.be)

Verzekeringen

Verplichte of vrijwillige verzekeringen. Ook daar krijgt u mee te maken als u in het buitenland woonachtig bent. “Vergelijken is de boodschap en bijna een dwangbevel. Lees goed wat er waar verzekerd is. Sommige verzekeringen blijven gelden in het buitenland, andere niet. Het bonus-malussysteem dat wij kennen voor een autoverzekering bijvoorbeeld kennen erg weinig landen. Tracht daarom een autoverzekering te bekomen die zo kort mogelijk aansluit bij de verzekering die u daarvoor had.

“Woningverzekeringen zijn begrijpelijk verbonden aan de woning. Behoudt u een huis in België, dan behoudt u ook de verzekering. Maar u verandert er best wel enkele dingen aan: verhuurt u de woning dan is de inboedelof diefstalverzekering overbodig. Nog belangrijker is uiteraard de ziekteverzekering. De extra complementaire ziekteverzekeringen voor wie naar het buitenland trekt, zijn gering in aantal. De Dienst Overzeese Sociale Zekerheid (DOSZ) biedt uitkomst voor sommigen. Daarnaast zijn er eveneens een aantal grote gespecialiseerde internationale ziekteverzekeraars. Het is in het algemeen zeer belangrijk om verzekeringspolissen na te gaan en de kleine lettertjes te lezen. Dus eerst denken en dan pas doen.”

Pensioenperikelen

De omgang met het pensioen in het buitenland is essentieel en vraagt zeker de nodige aandacht als u later niet voor onaangename verrassingen wilt komen te staan: een onverwacht lager pensioen bijvoorbeeld. Sowieso kan u vragen dat uw pensioen gestort wordt in het land waar u woont, maar weet dat u hierop taksen betaalt. Niettemin is het aan te raden, want u hebt ook onmiddellijk een bewijs van inkomsten. Wat een antwoord kan zijn op vervelende vragen in het buitenland. Want kan u niet bewijzen dat u een inkomen hebt, dan wekt u achterdocht op en worden buitenlandse rekeningen eventueel onderzocht.”

“Binnen Europa is het pensioen omwille van allerhande Europese richtlijnen vrij goed geregeld en wordt uw pensioenopbouw binnen de EU meegeteld. Ook in Japan, de Verenigde Staten en de Maghreb-regio is het wettelijk pensioen vrij volledig. Daarbuiten kan het erg moeilijk worden om uw pensioen weder samen te stellen. Indien men daar niet in slaagt, ontvangt men slechts een deel van het volle pensioen.”

Niemand zal ontkennen dat het pensioenvraagstuk een facet is dat goed moet bestudeerd worden vóór het vertrek. Naast de eerste pijler is er immers ook nog de tweede pijler. “Heeft u bijvoorbeeld 5 jaar aan pensioensparen gedaan via uw werkgever, dan zou u misschien liever geen 35 jaar wachten om er te gaan aankloppen voor uw pensioen. In dit geval kan u nagaan of er geen overdracht van de pensioenopbouw kan gebeuren naar de nieuwe werkgever of een privé-verzekeraar. Een andere optie is uw pensioenreserves afkopen, dus laten uitbetalen. Praat erover met uw bankier.”

Belgo-méditérannés

Een aparte groep uitwijkelingen zijn de Belgen die aan het eind van hun carrière de zon opzoeken. Ze worden wel eens de Belgo-méditérannés genoemd. Naast hun zonneplanning hebben ze ook nood aan een financiele planning. Zij verkiezen het centrum van hun socio-economische belangen in België te behouden én volledig legaal lange periodes in het buitenland doorbrengen. Concreet kan men bijvoorbeeld vier maanden op de Canarische Eilanden vertoeven, drie maanden op de Griekse eilanden en de vijf meest zonnige in België. Vooral als u geen looninkomen meer geniet in België is dit zeer interessant: u behoudt uw hoofdverblijfplaats in België, blijft resident, blijft uw pensioen in eigen land ontvangen en geniet van de sociale zekerheid die in ons land zo hoog staat aangeschreven.

Alle informatie op www.fortisbanking.be en www.ing.be

Koen Van der Schaeghe - Vlamingen in de Wereld