Het boek ‘Duende’ van Jason Webster verscheen in het Engels in 2003, de Nederlandse vertaling volgde in 2006. Jason Webster werd in 1970 geboren in San Francisco, maar hij groeide op in Engeland en in Duitsland.
Hij studeerde Arabisch in Oxford en in Egypte en reisde naar Spanje om er de flamencomuziek te leren kennen. Nu verblijft hij de helft van het jaar in Valencia en de andere helft woont hij in Engeland. Zijn boek ‘Duende’ is een perfecte eerste kennismaking met de wereld van de flamenco.
Zijn eerste ervaring met de flamenco-muziek was een beetje ambigue: ‘Geen mooie stem, een aangename melodie, helemaal geen herkenbaar lied. De zangeres klonk als een muezzin die oproept tot
het gebed.’
Onbekende oorsprong
Niemand weet waar de flamenco vandaan komt. Het is mogelijk dat deze merkwaardige muziek ontstaan is in de 8ste of de 9de eeuw, maar het is ook mogelijk dat de flamenco veel ouder is. De Romeinse auteur Juvenalis had het al over meisjes uit Cádiz die in de tijd van de in Spanje geboren keizer Trajanus dansen uitvoerden en zichzelf begeleiden met bronzen castagnetten. Tegenwoordig gaat men er van uit dat de flamenco een meervoudige culturele oorsprong heeft.
De componist Manuel de Falla wijst op de Arabische invloed in de flamenco, de invloed van de Byzantijnse liturgische gezangen, de invloed van de zigeuners en de invloed van de Indiase muziek. De rol van de zigeuners in het tot stand komen van de flamenco is doorslaggevend, maar wordt misschien het slechtst begrepen. De vraag is namelijk: als de flamenco een zigeunerzang is, waarom vertoont de zigeunermuziek uit andere landen er dan geen duidelijker sporen van?
Nog een misverstand is dat veel mensen menen dat de muziek die gebracht wordt door danseressen in lange jurken met rushes en klepperende castagnetten flamencomuziek is. Dit zijn ‘sevillanas’ en het is geen flamenco, wel folklore.
Vast staat dat de flamenco in Andalusië is ontstaan en dat deze muziek tot op heden andalusisch is gebleven.
Volgens sommigen is ‘flamenco’ een term die de Spaanse joden gebnruikten voor liederen die hun verwanten mochten zingen als ze naar Vlaanderen waren vertrokken, maar die voor henzelf verboden waren.De Arabieren menen dan weer dat flamenco afgeleid is van ‘felah manju’, ‘ontsnapte boer’ of van ‘fellah manghum’, ‘muzikale boer’.
Wij zijn niet gek,
want we weten wat we willen.
Leef het leven
alsof het een droom is
die nooit eindigt
en verloren gaat in de tijd.
En ik blijf zoeken.
Duende is een uitgave van uitgeverij Mouria. ISBN 90 458 5073 7/9789045850733.
