Resident worden in Spanje? Wat komt er bij kijken en hoe doet u het?
Gestoría Link inc zet voor u alles eens op een rijtje.
Wanneer bent u resident?
Volgens de Spaanse (fiscale) wetgeving is iedereen die meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft Spaans resident en dient men zich als dusdanig in te schrijven. Een dergelijke inschrijving is trouwens ook al vereist vanaf het ogenblik dat u meer dan drie maanden ononderbroken in Spanje verblijft.
Welke papieren moet u hebben bij uw vertrek uit uw (Europees) thuisland?
uw uitschrijving uit de gemeente waar u woonde.
het formulier (S1, E121, E106, …) dat u toegang verleent tot het Spaanse stelsel van de sociale zekerheid, aan te vragen bij hun mutualiteit. Nederlanders kunnen hiervoor doorgaans terecht bij het CVZ.
Wat zijn de stappen die u in Spanje moet ondernemen?
Om helemaal in orde te zijn met uw residentie, moeten er verschillende stappen ondernomen worden en moet bij meerdere instanties langs gegaan worden. De verschillende administratieve diensten werken immers onafhankelijk van elkaar in Spanje en u dient bij zowat elk van hen apart langs te gaan. We maken voor u een overzicht:
* Inschrijving residentie
Eerst en vooral moet u ingeschreven worden in het Register van Europese burgers. Dat gebeurt bij het dichtstbijzijnde bevoegde politiekantoor. De procedure is heel gelijklopend met de aanvraag van een NIE-nummer. U verkrijgt dan een groen residentiekaartje met vermelding van naam, NIE-nummer en adres dat uw inschrijving bewijst en vanaf dan ook deel uitmaakt, samen met uw paspoort of identiteitskaart, van uw identificatie voor de Spaanse autoriteiten.
Sinds enkele maanden wordt bij dergelijke aanvraag het bewijs van dekking voor ziektekosten (het formulier van uw mutualiteit of privé-verzekering) gevraagd en soms ook een bewijs dat u over voldoende inkomsten beschikt om in uw levensonderhoud te kunnen voorzien.
* Inschrijving gemeente of “empadronamiento”
Nadat u bent ingeschreven in het nationale register, dient u zich ook in te schrijven in uw lokale gemeentebestuur, het “padrón”. Misschien is dit vroeger al gebeurd (als niet-resident), maar zelfs dan zal u er opnieuw langs moeten voor een recent certificaat dat uw woonplaats bewijst. U zal een recent exemplaar van dat document immers later in de procedure nog nodig hebben.
* Inschrijving Consulaat
Aangezien het Consulaat uw nieuwe “gemeentehuis in het buitenland” wordt (bevoegd voor bij voorbeeld vernieuwing identiteitskaart, aanvraag paspoort, of stemmen voor nationale parlementsverkiezingen) dient u zich ook daar aan te melden. Indien u tevens uw wagen zou willen inschrijven met vrijstelling van de inschrijvingstaks, zullen zij ook voor het noodzakelijk document kunnen zorgen. Zo ook voor certificaat van voldoende inkomsten die soms noodzakelijk is voor de aanvraag van de residentie.
Voor alle duidelijkheid: ook al wordt u resident in Spanje, u behoudt steeds uw identiteitskaart of paspoort (en ook de nationaliteit uiteraard) van uw thuisland!
* Inschrijving nationale belastingdienst
Als resident zal u verplicht zijn om een jaarlijkse belastingaangifte te doen van zodra u ook maar enige inkomst uit loon, pensioen, intresten, … heeft waarvan de Spaanse staat niet op de hoogte is. Om die aangifte te kunnen doen, moet u als resident worden ingeschreven bij Hacienda, de Spaanse nationale belastingdienst. Misschien bent u daar al ingeschreven, maar dan als niet-resident n.a.v. bijvoorbeeld de aankoop van een wagen of de betaling van de nationale onroerend goed belasting “modelo 210”. In dat geval moeten de gegevens gewijzigd worden van niet-resident naar resident.
* Inschrijving nationale sociale zekerheid (INSS)
Om beschermd te zijn door het stelsel van de Spaanse sociale zekerheid moet u ook ingeschreven worden in het Nationale Instituut voor de Sociale Zekerheid, het INSS. Op vertoon van o.a. het in het thuisland verkregen document van de sociale zekerheid dat u bescherming in andere Europese landen garandeert formulier S1, E121, E106, ...), verkrijgt u de nationale inschrijving. Daarmee is de kous niet af: u moet daarna nog langs bij het lokale gezondheidscentrum, het “centro de salud”.
* Inschrijving plaatselijke “centro de salud”
Met o.a. de inschrijving in het INSS gaat u naar het gezondheidscentrum of “centro de salud ” voor de plaatselijke inschrijving en het verkrijgen van een voorlopige SIP-kaart. Die geeft u toegang tot de Spaanse openbare gezondheidszorg. De definitieve SIP-kaart wordt per post naar uw thuisadres verstuurd. Voor alle landen buiten Spanje blijft u uiteraard ook verzekerd en verkrijgt u dan in Spanje uw Europese verzekeringskaart die u dringende hulp in het buitenland verzekert.
We brengen even in herinnering dat sinds mei 2010 er voor gepensioneerden uit de Europese Unie een regeling geldt waarbij zij volledige bescherming (dringende en niet-dringende hulp) blijven genieten zowel in hun thuisland als in Spanje. Vroeger was dit niet zo en dit weerhield velen ervan om resident te worden in Spanje omdat ze in geval van ziekte graag terugkeerden naar hun thuisland (en familie). Dit is dus nu perfect mogelijk, zonder extra rompslomp.
Ook even verduidelijken dat bovenvermelde instanties u toegang verlenen tot de officiële Spaanse sociale zekerheid en ziekenzorg. Wilt u verzorgd worden in privéziekenhuizen dan dient u dit zelf te bekostigen of beroep te doen op een private ziektekostenverzekering.
* Inschrijving voertuig
Van zodra u resident bent in Spanje en rondrijdt met een voertuig dat op uw naam is ingeschreven, bent u verplicht om uw wagen in Spanje in te schrijven. Voor de ganse procedure verwijzen we naar een artikel dat we eerder over dit onderwerp hebben geschreven.
Het is heel belangrijk dit binnen de twee maanden te doen, ingeval van wijziging residentie, omdat u dan, mits het vervullen van een aantal voorwaarden, vrijgesteld kan zijn van de Spaanse inschrijvingstaks.
* Inschrijving of omwisseling rijbewijs
In tegenstelling tot de identiteitskaart of paspoort die uw nationaliteit blijft volgen, volgt het rijbewijs het land van residentie. Dit betekent dat u uw rijbewijs zal moeten inschrijven of omruilen voor een Spaans model. Voor wat daar bij komt kijken verwijzen we eveneens naar een voorgaand artikel.
We herhalen nog even kort: rijbewijzen die het cijfer 13 op de achterzijde vermelden en nog geldig zijn, kunnen doorgaans gewoon worden ingeschreven. Andere rijbewijzen zullen moeten worden omgeruild, al dan niet voorafgegaan door een medische proef, afhankelijk van de geldigheidsduur van uw huidige rijbewijs.
* Andere instanties
Tot slot is het ook noodzakelijk om, na uw uitschrijving, de wijziging van uw wettelijke verblijfplaats te melden aan uw Spaanse en buitenlandse bank(en) met het oog op de correcte verrekening van de roerende voorheffing. Gepensioneerden en personen met een uitkering melden de wijziging ook aan de verschillende instellingen die het pensioen e.d. uitbetalen, omdat deze inkomsten doorgaans onbelast worden uitgekeerd in het buitenland. Belangrijke uitzondering hierop zijn de ambtenarenpensioenen. Die blijven belast worden in het land van herkomst met dus blijvende inhouding van bedrijfsvoorheffing (B) of loonheffing (NL).
De enige verplichting die u dan nog rest, is de jaarlijkse belastingaangifte, te volbrengen in mei of juni van elk jaar, aangezien u als Spaans resident belast zal worden op uw “wereldinkomen”. Afhankelijk van uw situatie zal u hier geen, meer of minder belastingen dienen te betalen. Het is specialistenwerk om dit voor uw concrete situatie te kunnen uitrekenen.
We herinneren er u aan dat, zeker het eerste jaar nadat u resident bent geworden, u geen aangifteformulier of aanslag zal ontvangen. U moet dus zelf het initiatief nemen om de aangifte te doen.
Kunt u het aan?
Zoals u allicht heeft kunnen vermoeden, komen er een aantal verplaatsingen en vooral papieren bij kijken. U dient zich overal aan te melden op de juiste plaats, met de juiste documenten en kopieën. Bij sommige zaken kan u zich laten vertegenwoordigen en hoeft u dus niet persoonlijk aanwezig te zijn, bij andere is uw aanwezigheid vereist.
Belangrijk is ook om alle stappen in de juiste volgorde te doorlopen, want anders gaat u bepaalde documenten ontbreken waardoor uw aanvraag stokt.
Als u een aardig mondje Spaans spreekt en voldoende tijd en geduld heeft, dan kan u het ongetwijfeld aan. Alle anderen die niet meteen over deze kwaliteiten beschikken, raden we aan professionele hulp in te roepen.
Hoe lang duurt het?
U dient zich alvast voor te bereiden op enkele uren in diverse wachtzalen en, afhankelijk van uw woonplaats, zal u ook nog enige tijd onderweg zijn. Niet alle documenten zijn ook meteen voorhanden. De snelsten onder ons kunnen de ganse procedure op een tweetal weken rond krijgen. Diegenen met iets minder geluk doen er doorgaans enkele weken over.
Wat kost het?
De meeste zaken zijn doorgaans gratis. Voor bepaalde documenten wordt een beperkte taks aangerekend. Het is vooral bij de inschrijving van een voertuig dat er enkele vaste kosten om de hoek komen kijken zoals de technische keuring en inschrijving in de verkeersdienst.
Indien u professionele hulp inroept om u bij te staan en/of te vertegenwoordigen zal u uiteraard ook die kosten mee in rekening moeten brengen.