Spanje is tegenwoordig op de eerste plaats een immigratieland, maar jarenlang was het in hoofdzaak een emigratieland. Spanjaarden emigreerden om diverse redenen naar tal van Europese landen - onder meer naar België - en vooral naar Zuid-Amerika.
De Spanjaarden waren vroeger vaak illegale immigranten. Op zoek naar een nieuwe en betere toekoms staken ze oceanen over en verhuisden naar andere Europese landen. Spanje is de afgelopen jaren zo diepgaand verandert dat de meeste Spanjaarden die overwegend negatief staan ten overstaan van de nieuwe generatie immigranten in Spanje, blijkbaar hun emigratieverleden liever vergeten. De Spaanse emigratie in de loop van de 20ste eeuw mag niet onderschat worden: het gaat om miljoenen mensen.
De Spaanse emigratie naar België
België was een relatief belangrijk emigratieland voor Spanjaarden in de jaren vijftig en zestig. Nu nog zijn talrijke sporen van deze emigratie in Vlaanderen terug te vinden. Sommige Spanjaarden keerden na verloop van tijd naar hun vaderland terug, anderen verkozen om definitief in Vlaanderen te blijven. In verschillende Vlaamse steden - o.a. te Antwerpen - zijn nog steeds verschillende Spaanse restaurants, bars en winkels die gerund worden door Spanjaarden.
In 1963 kwamen vijftien Spaanse emigranten op het idee om in Vilvoorde een Spaans cultureel centrum te stichten. Aanvankelijk heette het de Círculo Español Recreativo, later de Hogar Español de Vilvoorde en momenteel heet het de Peña Andaluza de Vilvoorde.
In 1967 waren er al 219 gezinnen lid van de Círculo Español Recreativo en het aantal activiteiten nam elk jaar toe. Op zaterdag en op zondag draaide men er Spaanse films. Er werd een bibliotheek geopend, die aanvankelijk slechts een bescheiden hoeveelheid boeken bezat, maar die verzameling werd dankzij giften onder meer van de Spaanse ambassade steeds groter. Er werd een theatergroep gesticht die optrad in en buiten Vilvoorde. Een voetbalploeg werd gesticht die jarenlang meedraaide in de competitie van het Belgische amateursvoetbal.
Tijdens de eerste jaren deed de Círculo Español Recreativo grote inspanningen om de Spaanse cultuur tot bij de emigranten te brengen. Eind 1967 begon men met het Bachillerato Radiofónico, zodat de kinderen van de emigranten vertrouwd werden met het Castiliaans en met de Spaanse cultuur. Ook dit project kreeg de steun van de Spaanse ambassade in België, die zelfs zorgde voor een leraar Spaans wiens salaris betaald werd door het Spaanse ministerie van Onderwijs. De eerste lessen Spaans werden gegeven op 27 november 1967.
Vele Spaanse immigranten in Vilvoorde zijn afkomstig uit Peñarroya-Pueblonuevo en sinds 1997 zijn de twee steden verzusterd. In het jaar 2000 werd in Vilvoorde een Andalusische Week georganiseerd met de steun van de twee gemeentebesturen, van de Hogar Español en van de hele Spaanse kolonie in Vilvoorde.
In het begin van het jaar 2003 heeft de Andalusische regering de Hogar Español de Vilvoorde erkend als Identidad Andaluza en Europa omdat 90% van de leden afkomstig zijn uit Andalusië. Sindsdien heet de Hoger Español de Vilvoorde, de Peña Andaluza de Vilvoorde. Elk jaar organiseert de Peña een Feria Andaluza die drie dagen duurt.
Spaanse emigranten in België nu
De Spaanse emigranten in België zijn uitstekend georganiseerd. Ze beschikken over Hispagenda (www.hispagenda.com), een vzw die informatie aanbiedt aan de Spaanse residenten. Hispagenda richt zich ook tot iedereen met interesse voor de Spaanse cultuur. In België zijn op dit ogenblik nog zo’n 30 Spaanse verenigingen actief. Een van de oudste is de Asociacion Peña Al Andaluz uit Antwerpen die al negen jaar lang een groot Andalusisch feest inricht. Daarnaast zijn er o.m. nog Andalusische feesten in Ridderkerk, Vilvoorde (foto) en Charleroi.
Al achttien jaar organisereert de Spaanse gemeenschap in Brussel EuroFeria Andaluz, de grootste Andalusische feria van Europa buiten Spanje. Surf voor meer informatie over de EuroFeria Andaluza naar: www.euroferia.net
