Schrijf u in op onze nieuwsflash
e-mailadres:


twitter
Yves Sirejacob
Erfrecht en successie-belasting voor Belgen met bezittingen in Spanje
© Yves Sirejacob
In erfrecht is het belangrijk twee zaken uit elkaar te houden, enerzijds de erfregeling die bepaalt wie wat erft, en anderzijds de regeling van de successierechten, die bepaalt wie waar betaalt. Deze bijdrage is uitsluitend bedoeld voor Belgen met bezittingen in Spanje, aangezien de Nederlanders onder een andere regeling vallen (welke ik een ander artikel wordt behandeld).

Om te bepalen welke regeling van toepassing is bij het openvallen van een nalatenschap van een Belg met onroerend goed in Spanje spelen verschillende regels. Enerzijds het Belgische internationale privaatrecht dat bepaalt dat de wet van het land van de ligging van het onroerend goed van toepassing is (dus het Spaanse erfrecht van toepassing voor de erfregeling van het huis gelegen in Spanje). En anderzijds artikel 9 van het Spaanse Burgerlijk Wetboek dat stelt dat de erfregeling wordt bepaald door de nationale wet van de erflater (dus dit betekent dat de Belgische wet dan van toepassing is als de erflater of overledene een Belg was). Dit betekent eigenlijk dat die beide wetgevingen elk in een andere regeling voorzien, wat de zaken er blijkbaar niet op vereenvoudigt.

Dit is door de rechtspraak eigenlijk opgelost, in die zin dat men het principe hanteert van de “universaliteit of eenheid van de nalatenschap” wat erop neerkomt dat men toch altijd voor de totaliteit van de nalatenschap er naar streeft dat er maar 1 wetgeving van toepassing is. Vanuit de Spaanse bril bekeken is het eenvoudig, als de overledene een Belg was dan is de Belgische erfregeling van toepassing, behalve wanneer de erflater zijn domicilie had in Spanje én daarenboven al zijn onroerende en roerende goederen zich in Spanje bevonden. Alleen in dat laatste uitzonderlijke geval vindt de erfregeling plaats naar Spaans recht. Dit houdt voor 95 % van de gevallen in dat gewoon de Belgische erfregeling van toepassing is.

Wat betekent dit dan concreet, de toepassing van Belgisch erfrecht in Spanje?
Dit betekent ondermeer dat u zich in Spanje kan beroepen op een “langstlevende erft alles” beding (als u dat in uw huwelijkscontract bent overeengekomen), niettegenstaande men dit beding in Spanje niet gebruikt. Doch dit betekent evenzeer dat U bij het opmaken van een testament in Spanje rekening moet houden met het gegeven dat de Belgische wet voorziet in een wettelijk reserve voor de kinderen, en zelfs voor uw ouders als u zelf geen kinderen heeft. Die wettelijke reserve of het deel van de nalatenschap welke u verplicht moet voorzien voor uw kinderen hangt af van het aantal kinderen dat u hebt. Daarom is voorzichtigheid geboden wanneer u bij een Spaanse Notaris een testament laat opmaken. Als deze immers de Belgische wet op bepaalde punten niet kent loopt u het risico met een slecht testament te eindigen, en daar kan u na uw overleden niets meer aan doen...
Welk deel gaat naar de overblijvende echtgenoot en de kinderen?
Naar Belgisch erfrecht zal de langstlevende echtgenoot het vruchtgebruik erven en de kinderen de naakte eigendom. Het vruchtgebruik betekent het genot en gebruik hebben van een goed, voor een onroerend goed betekent dit het goed te mogen bewonen, en voor roerende goederen zoals de beleggingen en euro’s op de bank betekent dit dat de vruchtgebruiker daarvan de vruchten heeft, zijnde de opbrengst van de beleggingen of de intresten op de gelden.
Betekent dit dat ik als overlevende echtgenoot niet meer zelf kan beslissen wat ik met het huis in Spanje doe?
Inderdaad, om het huis te verkopen is het wederzijds akkoord nodig van zowel de vruchtgebruiker als de naakte eigenaars. Het gebeurt wel eens dat de langstlevende het deel van het huis van de overledene in volle eigendom erft. Doch dit is ofwel door een langstlevende beding in de huwelijksovereenkomst, of bij testament, waarbij dan wel de wettelijke reserve van de kinderen door andere goederen wordt gerespecteerd. In die gevallen kan de overlevende echtgenoot op eigen initiatief het huis verkopen.
Wie en waar betaalt men successiebelasting op wat men erft in Spanje?
De Spaanse wet op de Successiebelasting en Schenkingen (Wet 27/1989) bepaalt dat de erfgenamen die in België wonen Spaanse successiebelastingen betalen op alle goederen, zowel roerende als onroerende goederen, met ligging in Spanje. Dit gaat zowel over de Spaanse bankrekeningen van de erflater, de in Spanje ingeschreven wagen als de woning. De erfgenamen erven dus goederen in Spanje en zijn onderworpen aan de Spaanse successiebelasting op de Spaanse goederen.

Er is geen verdrag tussen Spanje en België over de successiebelasting. Als gevolg is de Spaanse wet uitsluitend van toepassing op de successiebelasting in Spanje. Let op, dit gaat dus niet over de wetgeving die toepasselijk is op de afwikkeling van de nalatenschap (zoals in het begin van het artikel uiteengezet) maar louter over de te betalen successiebelastingen in Spanje.

Waar moet men dit aangeven en binnen welke termijn?
Dit hangt af van het gegeven of u als erfgenaam al dan niet resident bent in Spanje. Bent u resident dat dient u dit aan te geven binnen de autonome gemeenschap waar u woont, en als niet-residente erfgenaam dient u aan te geven bij het ontvangkantoor van niet-residente erfgenamen te Madrid. De termijn voor aangifte en betaling bedraagt 6 maanden vanaf het overlijden.

april 2011


Yves Sirejacob, zaakvoerder van Sirejacob Legal & Tax Spain, is in België 15 jaar als advocaat ingeschreven geweest, en 8 jaar aan de Spaanse Balie. In 2012 werd hij opgenomen op de lijst van ere-advocaten van de Balie te Gent. In de loop van februari 2016 werd hij benoemd als Belgisch Ereconsul in Spanje.

Sirejacob Legal & Tax organiseert in Vlaanderen doorlopend seminaries met betrekking tot aankoop van vastgoed in Spanje en erfrecht in Spanje. Meer informatie via: www.sirejacob.com/nl/seminars.

Verder participeert en sponsort Sirejacob Legal & Tax de "Spanje Infodagen" in België. Meer informatie via www.expobeurs-spanje.com