Inhoud
BEVOLKINGSREGISTER
1. Wat en waarvoor is het bevolkingsregister
Het bevolkingsregister is een administratief register waarin alle inwoners van een gemeente staan.
Onder andere worden deze gegevens geregistreerd:
- Volledige naam
- Geslacht
- Adres
- Nationaliteit
- Geboorteplaats en -datum
- Het nummer van de Nationale identiteitskaart (DNI) of soortgelijk document, in het geval van
buitenlanders. In het geval van Europese residenten, kan het nummer dat op het certificaat van het
algemeen register van buitenlanders staat worden gebruikt. Bij gebrek aan dit certificaat wordt voor
de inschrijving het nummer van een geldig identiteitsdocument of geldig paspoort van het land van
herkomst gebruikt.
- School- of academisch certificaat of diploma
- Alle andere gegevens die voor het Kiesregister (Censo electoral) nodig zijn, waarbij altijd de fundamentele
rechten van de grondwet worden gerespecteerd.
Verder kunnen vrijwillig de volgende gegevens gegeven worden:
- Benoeming van personen die de inwoner vertegenwoordigen kunnen tegenover de gemeentelijke
administratie van het bevolkingsregister.
- Telefoonnummer.
Alle inwoners moeten de gemeente informeren over veranderingen van hun persoonlijke gegevens in
verband met het bevolkingsregister.
De inschrijving in het bevolkingsregister is een bewijs van residentie in de gemeente op een vast adres,
maar niet dat de aanwezigheid in Spanje legaal is en het verleent ook geen andere rechten dan die waarin
de geldige wetgeving voorziet.
Het doel van het bevolkingsregister is het aantal inwoners en de identiteit van deze in de gemeente
te kennen, zodat de openbare diensten (gezondheid, onderwijs, transport, enzovoort) aan het
bevolkingsvolume kunnen worden aangepast.
De Spaanse wet verplicht iedere lokale administratie tot terbeschikkingstelling aan de burgers van
bepaalde gemeentelijke diensten, en als gevolg daarvan zijn er meer verplichte diensten nodig voor een
grotere bevolking.
Dit is de hoofdreden van een bevolkingsregister: een instrument te zijn voor het ontwerp en ontwikkeling
van gemeentelijk beleid en diensten, en ook het fundament te zijn van het Kiesregister.
Het aantal wethouders voor een bepaalde gemeente hangt direct af van het aantal inwoners dat daar in
het bevolkingsregister ingeschreven staat.
Zowel het creëren als het onderhouden en bijwerken van het bevolkingsregister is verantwoordelijkheid
van de gemeente, hoewel het Nationale Instituut voor Statistiek ook bepaalde functies heeft, zoals de
ambtshalve revisie.
Het bevolkingsregister wordt continu bijgehouden, en aan het begin van elk jaar wordt het officiële aantal
inwoners van elke gemeente bekendgemaakt.
2. Waarom inschrijven
Iedereen die in Spanje woont, is verplicht zich in te schrijven in het bevolkingsregister van de gemeente
waar hij of zij normalerwijze woont.
Naast dit wettelijk verplichte karakter, is het aan te bevelen zich in te schrijven daar dit zeer nuttig is voor
de burgers. Via de inschrijving wordt een burger inwoner van een gemeente en kan dan van alle rechten
van inwoners gaan genieten, zoals later in deze gids te zien zal zijn.
Het ingeschreven staan is ook een conditie om toegang te krijgen tot essentiële diensten zoals scholen,
primaire sociale hulp, en het verkrijgen van de gezondheidszorgkaart (Tarjeta sanitaria).
Vanuit een ander gezichtspunt heeft een burger die in een gemeente van de Valenciaanse gemeenschap
ingeschreven staat ook andere voordelen, zoals bij voorbeeld fiscale voordelen op het gebied van erfenissen
of bij het kopen van een hoofdwoning.
In dit opzicht, bepaalt de grondwet van de Valenciaanse Gemeenschap, artikel 3, dat alle Spaanse burgers
die in een gemeente van de Valenciaanse Gemeenschap hun administratief vast adres hebben, de politieke
status van Valenciaanse burgers krijgen, en dit artikel bepaalt tevens dat de burgers van de Europese Unie
die in de Valenciaanse Gemeenschap residenten zijn, dezelfde rechten en plichten zullen hebben als alle
Valencianen, met de door de grondwet of andere wetten bepaalde uitzonderingen.
3. De rechten van inwoners
De conditie van inwoner verleent de burger een serie rechten in zijn of haar relaties met de gemeente en
in het algemeen voor de deelname in sociale en openbare aangelegenheden.
De belangrijkste van deze rechten zijn de volgende:
- Het recht om te kiezen en om gekozen te worden bij gemeentelijke verkiezingen, volgens de kieswet.
- De deelname aan het gemeentelijke bestuur volgens de wetgeving en, zo nodig, als de vrijwillige
medewerking van de inwoners wenselijk is, aan de gemeentelijke beheersorganen.
- Gebruik maken van de openbare gemeentelijke diensten, evenals van de algemene diensten volgens de
geldige normen.
- Meedoen bij de uitvoering van de gemeentelijke activiteiten, door middel van de wettelijke economische
en persoonlijke bijdragen.
- In verband met alle gemeentelijke dossiers en documentatie, informatie ontvangen en beredeneerde
verzoeken indienen.
- Een volksreferendum aanvragen volgens de bepalingen van de wet.
- De prestatie eisen, en zo nodig het opzetten van een openbare dienst eisen als deze een gemeentelijke
competentie van verplichte aard is.
- Volksinitiatieven steunen volgens de bepalingen van de Spaanse grondwet.
- En alle andere rechten en plichten volgens de wet..
In verband met de activiteiten van de gemeente hebben de inwoners een uitgebreid recht op toegang
tot de informatie, op allerlei gebieden van de gemeentelijke activiteiten, zoals het goedkeuren van de
begroting, ruimtelijke ordening, goedkeuring van de regels en normen van de lokale regering, of van
besluiten van de gemeenteraad. Dit recht op informatie en deelname van de burgers bij de besluitvorming
en de activiteiten van de gemeente, kan zowel individueel door elke inwoner of collectief via een vereniging
van inwoners uitgeoefend worden.
4. Eisen, documentatie en procedure
De inschrijving in het bevolkingsregister moet daar gebeuren waar de burger normaliter woont. In het
geval dat u meerdere woningen in Spanje heeft, moet u zich daar inschrijven waar u ieder jaar de meeste
tijd woont.
De inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente is kosteloos.
De personen die normaliter in een gemeente verblijven en niet ingeschreven staan, moeten zich
inschrijven in het bevolkingsregister en daarbij aangeven dat ze geen kennis hebben dat ze in
een ander bevolkingsregister ingeschreven zouden staan, en verklaren het ermee eens te zijn
ambtshalve uitgeschreven te worden van bevolkingsregisters waar ze voor deze datum ingeschreven
mochten zijn.
Voor de inschrijving moet men het origineel en een fotokopie van de identiteitskaart, paspoort en
certificaat van inschrijving in het centraal register van buitenlanders (als men dat heeft), voorlopig
asielverzoek of een ander geldig identiteitsdocument voor niet-communautaire buitenlanders,
verleend door een Spaanse autoriteit, overleggen.
In ieder geval, als men niet over documentatie van de Spaanse autoriteiten beschikt, voorziet de
Spaanse wet dat men zich in het bevolkingsregister kan inschrijven met een geldig identiteits- of
paspoortnummer van de autoriteiten van het land van oorsprong, wat echter niet betekent dat
men zich niet verplicht moet inschrijven in een centraal register voor buitenlanders (certificaat
van inschrijving voor burgers van de Unie).
Om het vaste verblijfsadres te bewijzen moet men dit aantonen door middel van documenten zoals:
- eigendomsakte van een woning
- huurcontract
- toestemming van de eigenaar van een woning om zich op dat adres in te schrijven samen met een
fotokopie van identiteitskaart, paspoort of ander persoonlijk identiteitsdocument. In sommige gevallen
kan het nodig zijn dat de eigenaar van de woning naar de gemeentelijke ambtenaar gaat om zijn
toestemming te bevestigen.
- In sommige gemeenten is het toegestaan het eigendom van een woning ook op andere wijze te bewijzen,
zoals door middel van de laatste rekeningen van water, gas, elektriciteit en dergelijke.
Niet zelfstandige minderjarigen en gehandicapte meerderjarigen hebben dezelfde status van inwoners
als diegene die voor hun toezicht verantwoordelijk zijn of, als deze niet bestaan, hun wettelijke
vertegenwoordigers, behalve als deze toestemming verleend hebben dat zij in een andere gemeente
mogen wonen.
In het geval van minderjarigen met gescheiden of gescheiden levende ouders, moeten deze om zich
bij de gemeente in te schrijven de toestemming van beide ouders hebben of een gerechtelijk vonnis
of scheidings-convenant waaruit de verantwoordelijke voor het toezicht blijkt, in originele vorm en
fotokopie indienen.
5. Revisie van het bevolkingsregister
De gemeentes zullen het nodige ondernemen om te garanderen dat de bevolkingsregisters geactualiseerde
en reële informatie bevatten. Maandelijks zullen zij de variaties in de bevolkingsregisters naar het Nationale
Instituut voor Statistiek sturen.
In het geval dat de gemeentes niet het nodige ondernemen om de juistheid van de gegevens in haar registers
te controleren, zal het Nationaal Instituut voor Statistiek ambtshalve de nodige controles van de registers
uitvoeren. Het gemeentelijke bevolkingsregister zal ook maandelijks met de gegevens van de burgerlijke stand
geactualiseerd worden, zoals veranderingen van voornamen en achternamen, van geslacht en nationaliteit
in verband met de DNI identiteitskaarten of de verblijfsvergunningen door het ministerie van Binnenlandse
Zaken, of door het ministerie van Onderwijs en Cultuur in verband met diploma?s en titels die uitgegeven of
erkend worden. In al deze gevallen moet mededeling gedaan worden aan de betrokken inwoners zodat deze
hun mening over de verandering kunnen uiten.
Als een burger van adres gaat veranderen naar een andere gemeente zal hij om inschrijving in de nieuwe
gemeente moeten vragen. De nieuwe gemeente zal gedurende de eerste 10 dagen van de volgende maand de
uitschrijving bij de oude gemeente aanvragen.
Een actualisatieverzoek als gevolg van een adresverandering binnen dezelfde gemeente zal een simpele
verandering van de registergegevens veroorzaken zonder dat het nodig zal zijn uitgeschreven en opnieuw
ingeschreven te worden.
Niet communautaire buitenlandse burgers moeten hun inschrijving elke twee jaar hernieuwen, ook als er geen
verandering in hun persoonlijke gegevens plaatsvond; anders worden zij uit het bevolkingsregister uitgeschreven.
De volgende situaties veroorzaken een UITSCHRIJVING uit het bevolkingsregister:
Uitschrijven bij overlijden. Een overleden persoon wordt uitgeschreven uit het bevolkingsregister nadat het
familieboek of de overlijdensakte getoond wordt.
Het Nationaal Instituut voor Statistiek zal maandelijks alle gemeentes informeren over de personen die
uitgeschreven moeten worden wegens overlijden.
Uitschrijving wegens adresverandering. Dit is de verandering van adres als men naar een andere gemeente
of land verhuist. De persoon wordt direct uitgeschreven zodra een mededeling binnenkomt van een andere
gemeente of van een consulaire afdeling waar hij zich heeft laten inschrijven.
Uitschrijving wegens een incorrecte inschrijving (duplicaat). De gemeente zal alle inschrijvingen die
dubbel blijken te zijn veranderen zodat maar één inschrijving overblijft. Als het Nationale Instituut van de
Statistiek of de gemeente ontdekt dat er een dubbele inschrijving bestaat, zal een mededeling aan beide
adressen gestuurd worden met het verzoek om aan te duiden welke van deze moet worden geannuleerd door
de gemeente.
Als de persoon antwoordt en zijn wens uit om in een gemeente ingeschreven te blijven zal zijn wens worden
gerespecteerd en de andere adressen worden geannuleerd.
Het Nationaal Instituut voor Statistiek zal de gemeentes informeren over het bestaan van duplicaatinschrijvingen
die blijken uit het onderzoek en confrontatie van de bevolkingsregisters.
Ambtshalve uitschrijving op grond van incorrecte inschrijving. Als een gemeente ambtshalve bepaalde personen
heeft ingeschreven (bijvoorbeeld minderjarigen of invaliden in de gemeente waar hun ouders of voogd wonen)
waarvan later blijkt dat dit incorrect was, worden ze uitgeschreven.
Ambtelijke uitschrijving. Als de gemeenteadministratie observeert dat een persoon niet meer in de
gemeente woont, zal een uitschrijvingproces voor hem of haar begonnen worden.
Om deze reden worden regelmatig controles door de gemeentes uitgevoerd.
6. Documentatie bevolkingsregister
De certificaten met bevolkingsregistergegevens hebben een openbaar karakter en gelden voor alle
administratieve stappen.
Het bevolkingsregistercertificaat (Certificado de empadronamiento) is het document dat verblijf en
adres bewijst. Het wordt normaal aangevraagd als men het bij bepaalde organismes moet indienen voor
bepaalde stappen, bijvoorbeeld:
- rechtsorganen (rechtbanken en tribunalen)
- militaire organismes of buitenlandse autoriteiten
- de burgerlijke stand (huwelijk, nationaliteit, voor- en achternaam veranderingen, adopties, enzovoort)
- verklaringen van erfrecht
- registratie van partners
- andere officiële registers, penitentiaire instellingen, douane, universiteiten, staats arbeidsbureau
(INEM).
Daarnaast is het Inschrijvingsvel een enkel informatief document dat residentie en woonplaats aangeeft.
Zowel de certificaten als de vellen zijn kosteloos verkrijgbaar en hebben een geldigheidperiode die afhangt
van het doel waarvoor het wordt gebruikt, hoewel het een maximale geldigheid heeft van drie maanden
vanaf uitgifte.
De inschrijvingscertificaten en vellen voor niet zelfstandige minderjarigen moeten door de geregistreerde
ouders of wettelijke vertegenwoordigers worden aangevraagd.
Het certificaat van een overleden persoon kan door iedereen die een legitiem belang bewijzen kan worden
aangevraagd: afstammelingen, echtgenoten, ouders of gemachtigde personen.
7. Bevolkingsregister en kiesregister
Het bevolkingsregister is de basis voor het Kiesregister (Censo electoral). Om het Kiesregister te
actualiseren, sturen de gemeentes elke maand aan de provinciale afdeling van het bureau van
Kiesregisters, een lijst met de variaties van de voorafgaande maand in relatie met straatnamen, inen
uitschrijvingen van ouden van dagen, en de veranderingen van adres en dergelijke van de in het
Kiesregister ingeschreven personen.
De Spaanse burgers met stemrecht die in het bevolkingsregister ingeschreven staan zijn automatisch
ingeschreven in het Kiesregister , behalve als zij wegens een procedure het stemrecht verloren hebben
zoals we later zullen zien.
De burgers van landen die lid zijn van de Europese Unie moeten uitdrukkelijk hun wens uiten om actief in
Spanje te stemmen bij de lokale en Europese verkiezingen, en daarbij aangeven in welk Kiesregister van
hun land zij ingeschreven stonden.
Dit wordt gedaan door het formulier CERE.DFA-1 bij de gemeente in te vullen. Deze verklaring hoeft maar
één keer gedaan te worden en niet bij elke verkiezing. Dus als de Europese resident zijn wens om bij de
gemeentelijke verkiezingen in Spanje te stemmen geuit heeft, blijft hij ingeschreven in het Kiesregister,
zolang hij het tegendeel niet aanvraagt.
Andere burgers met stemrecht voor de lokale verkiezingen moeten ook verzoeken ingeschreven te worden
in het Kiesregister als zij aan de volgende condities voldoen:
- een verblijfsvergunning hebben
- in Spanje gewoond hebben op wettelijke en ononderbroken wijze voor de minimum periode die voor
elk land gespecificeerd is
- Estar inscritos en el Padrón del municipio donde residen habitualmente.
De wens om te stemmen moet in dit geval wel elke keer opnieuw geuit worden.
VERKIEZINGSPROCES IN SPANJE: LOKALE VERKIEZINGEN
1. Lokale verkiezingen (Elecciones locales) locales
De Spaanse grondwet bepaalt in artikel 23 en 13.2 de basiscondities van het stemrecht, als het recht om
te kunnen stemmen (actief kiesrecht) en om te kunnen worden gekozen (passief kiesrecht), en in het geval
van lokale verkiezingen kunnen burgers die niet van Spaanse nationaliteit zijn daar aan deelnemen.
De gemeentelijke verkiezingen zijn de verkiezingsprocessen voor de locale raden, stadsbesturen en
provinciale staten gekozen worden. Deze verkiezingen zijn voor alle inwoners van de gemeente met
stemrecht, en vinden plaats door middel van universele, vrije, gelijke, directe en geheime verkiezingen.
Deze verkiezingen worden gereguleerd door de organieke wet 5/1985, van 19 juni, algemeen
verkiezingssysteem, titel drie, dat de specificaties bepaalt voor dit soort verkiezingsprocessen.
2. Wie kan stemmen en gekozen worden in de lokale verkiezingen?
Bij de gemeentelijke verkiezingen kunnen stemmen:
Alle volwassen
Spaanse burgers, die hun burgerlijke rechten geheel kunnen uitoefenen en ingeschreven
staan in het Kiesregister, onafhankelijk van het feit of ze in Spanje of in het buitenland wonen.
Diegene die in het buitenland woont, zal stemmen voor de gemeente waar hij/zij voor het laatst in
Spanje woonde.
Burgers van de lidstaten van de Europese Unie die in Spanje wonen: De Spaanse wetgeving, in uitvoering
van de Europese norm (Richtlijn 94/80/EG, van 19 december 1994), stelt de volgende eisen:
- Ingeschreven staan in de gemeente waar men wenst te stemmen.
- Ingeschreven staan in het Kiesregister die buitenlandse residenten zijn (CERE)
- De wens om bij de gemeentelijke verkiezingen te stemmen te hebben medegedeeld. Deze mededeling
van de formele wens om te stemmen moet gebeuren door middel van het formulier CERE.DFA, dat
aangevraagd kan worden bij de gemeente. Deze verklaring heeft een permanent karakter zo lang als de
burger in Spanje blijft wonen, en hoeft dus niet herhaald te worden bij elke verkiezing.
- Meerderjarig zijn op de datum van de verkiezingen en niet ongeschikt zijn.
Burgers met Noorse nationaliteit, moeten aan de eisen voor burgers van de Unie voldoen, en wettelijk en
12
ononderbroken gedurende drie jaar in Spanje gewoond hebben (correspondentie tussen Spanje en Noorwegen
in Madrid op 6 februari 1990, en bijlage Staatsblad - BOE nr. 153, van 27 juni 1991)
Burgers van landen buiten de Europese Unie
Zowel de grondwet als de verkiezingswet kan het toelaten, afhankelijk van wederzijdse afspraken, dat
burgers van landen die niet lid zijn van de Europese unie of van de Europese economische ruimte meedoen
aan gemeentelijke verkiezingen als deze deelname voortvloeit uit een internationaal verdrag of wet.
Tot mei 2010 zijn de volgende verdragen ondertekend in verband met gemeentelijke verkiezingen en
burgers uit andere landen:
- Notitie van 6 februari 2009, met akkoord tussen het Koninkrijk Spanje en de republiek Peru. (BOE nr.
122, 19 mei 2010).
- Notitie van 12 mei 2009, met akkoord tussen het Koninkrijk Spanje en de republiek Chili (BOE nr. 35,
van 9 februari 2010).
- Notitie van 6 februari 2009, met akkoord tussen het Koninkrijk Spanje en de republiek Columbia.
(BOE nr. 18, 21 januari 2010).
- Notitie van 25 februari 2009, met akkoord tussen het Koninkrijk Spanje en de republiek Ecuador. (BOE
nr. 4, 5 januari 2010).
- Akkoord tussen het Koninkrijk Spanje en Nieuw-Zeeland, getekend in Wellington op 23 juni 2009. (BOE
nr. 5, 6 januari 2010).
Tevens bestaan er akkoorden en verdragen, ondertekend met staten zoals Argentinië, Bolivië, Burkina
Faso, Kaapverdië, Zuid-Korea, IJsland, Paraguay, Trinidad en Tobago, die op de parlementaire toestemming
wachten om in kracht te treden. Er lopen tevens nog andere onderhandelingen met andere staten die
kunnen resulteren in nieuwe verdragen, en dus het recht om aan de gemeentelijke verkiezingen in Spanje
mee te doen aan andere buitenlandse burgers kunnen verlenen.
De bepalingen voor deze buitenlandse burgers hangen af van de respectievelijke verdragen. In de tot
heden getekende verdragen staan in het algemeen de volgende eisen:
a) een verblijfsvergunning voor Spanje hebben.
b) wettelijk en ononderbroken in Spanje wonen, tenminste gedurende de vijf jaar die aan het verzoek tot
inschrijving in het Kiesregister voorafgaan.
c) het recht om te kiezen uitoefenen in de gemeente waar ze vast wonen en waar ze ingeschreven moeten zijn.
Een andere eis is het ingeschreven zijn in het Kiesregister van buitenlandse residenten in Spanje.
Deze inschrijving moet persoonlijk worden gedaan binnen de termijn die voor elke verkiezing bepaald wordt.
13
In verband met het passieve kiesrecht bij lokale verkiezingen, dat wil zeggen het recht om gekozen te
worden (kandidaat zijn), bepaalt de kieswet het volgende voor Spaanse burgers:
a) Voldoen aan de eisen om kiezer te zijn.
b) Niet veroordeeld zijn tot een straf die dit recht opheft. Dit is het geval bij bepaalde delicten die
bijzonder sensibel zijn bij publieke functies (rechtsobstructie, omkoping, machtsmisbruik, terrorisme,
misdaden tegen de staatsinstellingen, enz.). De opheffing van dit recht zal specifiek in het vonnis
genoemd worden.
c) Niet in een proces verwikkeld zijn waardoor men wettelijk niet gekozen kan worden, wat hoofdzakelijk
bedoeld is voor burgers die publieke functies uitoefenen die de normale afwikkeling van een
verkiezingsproces beïnvloeden kunnen zoals het geval is bij de rechterlijke macht en defensie. In het
geval van de gemeentelijke verkiezingen zijn er verder nog specifieke gevallen om interesseconflicten
te vermijden, en daarom kunnen niet gekozen worden: actief personeel van de gemeente (die als ze
gekozen mochten worden hun baan moeten opzeggen), aannemers van de gemeente, of advocaten die
betrokken zijn bij processen tegen de gemeente.
Het is niet nodig om ingeschreven te staan in het bevolkingsregister van de gemeente waar men zich als
kandidaat presenteert.
Wat de burgers van de Europese Gemeenschap betreft, mogen deze niet ontzet zijn van hun recht om
kandidaat te zijn in hun land. In ieder geval, als een burger van de Europese Gemeenschap kandidaat
wenst te zijn, moet hij of zij, naast de documentatie die van Spaanse burgers vereist wordt, een formele
verklaring afleggen waaruit het volgende blijkt: a) de nationaliteit, en het adres in Spanje; b) niet van
het recht om kandidaat te zijn in het land van oorsprong ontzet zijn; c) zijn of haar adres in het Europese
land van oorsprong. Naast deze verklaring moet tevens een kopie van een officieel identiteitsdocument
ingediend worden. De kiesraad kan de administratieve documentatie van het oorsprongsland eisen waaruit
blijkt dat de Europese burger niet ontzet is van het recht om kandidaat te zijn.
Aan de andere kant, hebben de burgers van landen buiten de Europese Unie en Noorwegen niet het recht
om kandidaat te zijn en kunnen dus niet gekozen worden.
Wat de politieke partijen betreft, beschouwt de Spaanse grondwet het als hun de functie om de politieke
veelvoud uitdrukking te verlenen, de mening en wil van het volk te uiten, en het fundamentele instrument
voor de politieke deelname te zijn.
De wettelijke regulatie van de partijen stamt hoofdzakelijk uit de organieke wet 6/2002, van 27 juni, voor
politieke partijen, waar bepaald wordt dat de Spaanse burgers vrij zijn om partijen te stichten, zonder
een specifieke vermelding in verband met de stichting van partijen door communautaire buitenlanders.
De wet bepaalt dat het lid worden van een politieke partij vrij en vrijwillig moet zijn en dat er geen plicht
mag bestaan om dit te doen en ook geen onderscheid wegens nationaliteiten mag bestaan.
Wat de interne organisatie van de politieke partijen betreft, bepaalt de wet dat deze het democratische
principe en de wetgeving respecteren moet.
De financiering van de politieke partijen heeft een specifieke norm in de organieke wet 3/1987, van 2
juli, over de financiering van de politieke partijen, waar de openbare en particuliere geldbronnen voor
politieke partijen worden gedetailleerd.
De politieke partijen kunnen zich bij de verkiezingen zowel alleenstaand als in verbinding met andere
partijen presenteren (twee of meer partijen verenigen zich voor een bepaalde verkiezing).
Zonder de behoefte een politieke partij te stichten kunnen de burgers aan de verkiezingen deelnemen
door middel van de zogeheten kiezersgroepen. Deze kiezersgroepen zijn politieke formaties die worden
gesticht met een bepaald aantal handtekeningen volgens de bepalingen van de wet en met het exclusieve
doel om aan een verkiezing in een bepaalde kieskring deel te nemen.
3. Het verkiezingsproces
Het verkiezingsproces in een gemeente begint met de oproep tot verkiezingen. Deze oproep geschiedt op
dezelfde manier in alle gemeentes van Spanje door middel van een koninklijk decreet van de ministerraad dat
in het staatsblad gepubliceerd wordt.
De administratie van de gemeentelijke verkiezingen bestaat uit de centrale kiesraad, provinciale kiesraad en
zone kiesraad, met de taak de transparantie en objectiviteit van het verkiezingsproces te garanderen.
De gemeentes hebben de plicht om informatie over de verkiezingslijsten ter beschikking te stellen tijdens de
dagen na de oproep.
De consultatie van de verkiezingslijsten kan geschieden door middel van computers (als de gemeente de
nodige middelen heeft), nadat de belanghebbende geïdentificeerd is, of door middel van openbaar gemaakte
verkiezingslijsten.
Als een burger wegens enig aspect van de verkiezingslijst wenst te reclameren, omdat hij er niet wordt
genoemd, of omdat zijn gegevens niet correct zijn, moet hij zich wenden aan de provinciale directie van de
verkiezingslijstendienst of aan de gemeente zelf, die de reclamaties dan doorstuurt.
De ingediende reclamaties moeten binnen drie dagen opgelost worden, en de correcties, als deze plaatsvinden,
moeten openbaar worden getoond en worden medegedeeld aan de reclamanten en gemeentes. Tegen dit
besluit kan judicieel in beroep worden gegaan.
Binnen negen dagen vanaf de oproep, moeten de politieke partijen, federaties en coalities die deel wensen te
nemen aan de verkiezingen, schriftelijk een vertegenwoordiger bij de kiesraden benoemen.
Tussen 15 en 20 dagen na de oproep moeten de politieke formaties (politieke partijen, coalities en kiezersgroepen)
de kandidatenlijsten presenteren. Deze kandidatenlijsten noemen de personen die iedere politieke formatie
voorstelt als wethouders. Deze lijsten zullen een aantal personen tonen dat gelijk is aan het aantal wethouders
van de gemeente ( het aantal wethouders hangt af van de bevolking volgens het bevolkingsregister van de
gemeente). Er kunnen plaatsvervangende kandidaten genoemd worden. Deze lijsten moeten hetzelfde aantal
vrouwen als mannen tonen behalve in gemeentes met minder dan drieduizend inwoners. Op deze lijsten worden
de kandidaten in volgorde genoemd, waarbij de eerste naam de lijsttrekker en kandidaat voor burgemeester is,
gevolgd door de wethouders in de volgorde van de lijst. Naast de namen van de kandidaten kan staan of deze
onafhankelijke kandidaten zijn.
Deze lijsten worden gepubliceerd in het staatsblad van de provincie, met informatie over de wijze van
beroep te doen tegen deze kandidaturen of om fouten te corrigeren. Na 27 dagen vanaf de oproep worden
de kandidatenlijsten geproclameerd, nadat aan alle eisen voldaan is en bevestigd is dat de betrokkenen zich
daadwerkelijk voor de verkiezingen presenteren.
4. De verkiezingscampagne
Een verkiezingscampagne is het geheel van activiteiten waardoor de politieke formaties hun verkiezingsprogramma
en kandidaten bekendmaken aan de kiezende bevolking.
Op de 38e dag na de oproep start de verkiezingscampagne die 15 dagen zal duren. De campagne eindigt in ieder
geval op 0:00 uur van de dag voor de verkiezingsdag, en vanaf dat ogenblik mogen er geen verkiezingspropaganda
of verkiezingsactiviteiten meer plaats vinden. Deze dag is in Spanje bekend als de bezinningsdag.
De openbare campagneactiviteiten van de politieke formaties worden gereguleerd door de wetgeving over het
recht op bijeenkomst uit de Spaanse grondwet.
De gemeente heeft de plicht officiële en openbare ruimtes te reserveren die door de politieke formaties
tijdens de campagne kosteloos kunnen worden gebruikt.
Ook mag de overheid gedurende deze periode institutionele publiciteit maken om burgers te informeren,
onder andere, over de datum van de verkiezingen, de stemprocedure, en stemmen per post, maar nooit om de
stemoriëntatie van de kiezers te beïnvloeden.
Deze institutionele publiciteit zal plaatsvinden door middel van kosteloze ruimte in de openbare sociale
media in het gebied waar een verkiezing plaatsvindt.
De wet verbiedt uitdrukkelijk dat bepaalde personen politieke propaganda maken of andere
verkiezingscampagneactiviteiten uitvoeren voor een concrete politieke formatie (actieve leden van
defensie, politie of rechters).
5. Hoe en waar stemmen?
Met algemeen karakter is een stem universeel, vrij, gelijk, direct en geheim.
Stemmen is niet verplicht in Spanje, en er bestaan dus geen boetes van welke aard dan ook voor hen
die niet stemmen, ook als ze van te voren deze wens geuit zouden hebben.
Het stemmen gebeurt op de zogeheten stembureaus (Colegios Electorales), waar secties en tafels
(Secciones y Mesas) te vinden zijn. Op de verkiezingsdag moeten de kiezers tussen 9:00 en 20:00 uur
naar het toegewezen stembureau, tafel en sectie gaan, zoals dat op de stempas te zien is.
De stempas is een document waarop de geactualiseerde gegevens van inschrijving in het
bevolkingsregister en het stembureau en de tafel en sectie van de kiezer staan. Het is belangrijk niet
te vergeten dat de stempas geen waarde heeft als identiteitsdocument van de kiezer, zodat het nodig
is om naar het stembureau te komen met een van de volgende, altijd originele, documenten, volgens
de kieswetgeving:
- Identiteitskaart.
- Paspoort met fotografie.
- Rijbewijs met fotografie.
Op de stembureaus zijn stembiljetten en enveloppen
(papeletas) voor alle kandidaten te vinden, en hokjes
om het stemgeheim te bewaren. De kiezers gaan één
voor één naar de verkiezingstafel, met de stembiljetten
in enveloppen, geven hun voor- en achternaam aan
de voorzitter van de tafel, en tonen daarbij een
identiteitsdocument zoals boven beschreven.
Elke burger die in het Kiesregister staat, kan door
trekking gekozen worden om lid van het stembureau te
worden. De administratie zal voor de nodige opleiding
zorgen. Als lid van het stembureau is men verplicht daar
te verschijnen en als men dat niet doet en geen redelijke verklaring geeft, krijgt men een boete.
Buitenlanders moeten de griffier van de gemeente informeren of ze voldoende kennis van de Spaanse
taal hebben, en zo niet worden ze vervangen.
6. Via de post stemmen
Als de kiezer denkt dat hij of zij op de verkiezingsdatum niet in de plaats waar hij of zij als kiezer is
ingeschreven of dat hij of zij niet naar het stembureau kan komen (wegens werk, ziekte en dergelijke)
kan het nuttig zijn via de post te stemmen.
Daarvoor moet men een formulier sturen naar de provinciale directie van het Kiesregister, dat men
in elk postkantoor kan aanvragen.
De periode om dit formulier op te sturen is vanaf de datum van oproep tot verkiezingen tot 10 dagen
voor de verkiezingen.
Nadat de identiteit van deze burger bevestigd is, wordt
het Kiesregister geïnformeerd dat deze kiezer niet meer
in persoon kan kiezen. Het kantoor van het Kiesregister
zal daarna per aangetekende brief aan de kiezer al het
nodige opsturen: een instructieblad, de stembiljetten,
de stemenveloppen, een certificaat van inschrijving
in het register en een envelop met het adres van de
overeenkomstige verkiezingstafel.
Nadat de kiezer een stembiljet gekozen heeft, doet
hij dit in de stemenvelop en sluit deze. Als meerdere
verkiezingen tegelijkertijd plaatsvinden (lokale
verkiezingen, Europese parlementaire verkiezingen,
bijvoorbeeld) moet u het zelfde doen voor elk der
verkiezingsprocessen.
Daarna zal de kiezer de envelop of enveloppen met
zijn stem plus het certificaat in een envelop doen en
per aangetekende post ten minste drie dagen voor de
verkiezingen opsturen. Deze verzending is portovrij.
7. Verkiezingen en gehandicapten
De Spaanse wetgeving vereist dat de stembureaus toegankelijk zijn voor mensen met gereduceerde
bewegingsvrijheid. Mocht een kiezer ziek of gehandicapt zijn en niet naar een postkantoor kunnen gaan
om de stem per post aan te vragen, moet hij het volgende doen:
Het verzoek tot inschrijving in het Kiesregister in naam van de kiezer kan door een gemachtigde persoon
worden gedaan of via het consulaat door middel van een document dat individueel voor elke kiezer
uitgegeven wordt. Op dit document kunnen niet meerdere kiezers staan of een en dezelfde persoon
als vertegenwoordiger van meerdere kiezers. Een bezoek door een notaris op het adres van de zieke of
gehandicapte kiezer zodat hij een notariële machtiging kan maken is kosteloos.
In het geval van personen die visueel gehandicapt zijn, wordt in artikel 87.1 van de organieke wet 5/1985,
van 19 juni, over het algemene verkiezingssysteem, bepaalt dat deze begeleid kunnen worden door een
vertrouwenspersoon.
Als zij dit wensen, kunnen zij tevens gebruikmaken van de procedure voor toegankelijke stemming, volgens
koninklijk besluit 1612/2007, van 7 december, waarbij gebruik wordt maakt van Braille documentatie,
geleverd door de tafel aan die kiezers die het vooraf hebben aangevraagd zodat zij op deze manier
zelfstandig hun stem kunnen uitbrengen.
Deze procedure kan worden gebruikt door personen met een visuele handicap die het lees-schrijf systeem
Braille kennen, en die een visuele handicap van 33 % of hoger hebben of lid zijn van de ONCE (Nationale
blindenorganisatie).
Het gebruik van dit systeem is vrijwillig, en de personen die dat wensen kunnen verder bijgestaan worden
door een vertrouwenspersoon, volgens artikel 87.1 van de organieke wet 5/1985, van 19 juni, over het
algemene verkiezingssysteem.
8. Hoe worden burgemeester en wethouders gekozen?
De Spaanse grondwet bepaalt dat de regering en administratie van gemeenten de verantwoordelijkheid
is van de respectievelijke gemeenteraden, bestaande uit burgemeesters en wethouders. De wethouders
worden door de inwoners van de gemeente gekozen door middel van een verkiezing die universeel, gelijk,
vrij, direct en geheim is, zoals de wet bepaalt, en de burgemeesters worden gekozen door de wethouders
of door de inwoners.
Volgens de Spaanse wetgeving is elke gemeente een stemgebied bij de lokale verkiezingen.
Elke gemeente zal een aantal wethouders kiezen dat afhankelijk is van het aantal inwoners en volgens de
schaal die bepaald is in artikel 179 van de bovengenoemde wet (LOREG).
In Spanje, behalve in de gemeenten die met een systeem van open raad functioneren omdat ze minder dan
100 inwoners hebben, wordt de burgemeester niet direct door de kiezers gekozen, maar de verkiezingen
bepalen de wethouders en deze zullen daarna een burgemeester uit de lijsttrekkers kiezen.
Wat de wethouders betreft, nadat bepaald is hoeveel stemmen elke politieke formatie heeft verworven,
worden de overeenstemmende wethouders van elke politieke formatie bepaald, waarbij het zogenaamde
?D?Hondt-systeem? gebruikt wordt.
Met kandidaturen die minder dan 5% van de geldige stemmen van de gemeente hebben gekregen wordt
geen rekening gehouden.
Op deze wijze worden de wethouders gekozen en deze vormen de zogenoemde gemeenteraad die bij haar
eerste samenkomst de burgemeester kiest.
Hierbij wordt de volgende procedure gebruikt:
a) kandidaten zijn wethouders die lijsttrekkers zijn van de overeenstemmende partijen met
vertegenwoordiging in de raad.
b) als één van deze een absolute meerderheid van stemmen krijgt wordt hij tot burgemeester benoemd.
c) als niemand een absolute meerderheid van stemmen heeft, wordt diegene van de wethouders tot
burgemeester benoemd die hoofd is van de lijst die de meeste stemmen in de gemeente kreeg.
Bij gelijke stemmen, wordt door trekking bepaald.
Nadat de gemeenteraad benoemd is, worden de Provinciale Staten geformeerd. Daarvoor worden
de zogenaamde provinciale raadsleden benoemd, die op hun beurt, de voorzitter van de Provinciale
Staten kiezen.
Het aantal provinciale raadsleden wordt bepaald door het aantal inwoners van elke provincie volgens
een door de wet gegeven schaal.
De Provinciale Staten zijn organen van indirecte verkiezing, omdat hun samenstelling niet afhangt van
specifieke verkiezingen voor deze staten maar van de wethouders van elke politieke formatie in de
provincie.
Diegene die door hun politieke formaties als provinciale raadsleden worden benoemd, moeten eerst
gekozen zijn als wethouders in een gemeente van de provincie.
9. Referentie wetgeving
Bevolkingsregister:
- Wet 7/1985, van 2 april, regeling van de grondbeginselen van lokale regering
- Koninklijk decreet 1690/1986, van 11 juli, dat het reglement voor bevolking en begrenzing van lokale
entiteiten goedkeurt.
- Koninklijk decreet 2568/1986, van 28 november, dat het reglement van organisatie, functie en juridisch
systeem van de lokale entiteiten goedkeurt.
- Verordening van 11 juli 1997 over de elektronische communicatie tussen de openbare administraties in
verband met de bevolkingsregisters van de gemeenten.
Gemeentelijke verkiezingen en verkiezingsproces
- Spaanse grondwet: artikelen 13.2, 23,140.1 en 141
- Organieke wet 5/1985, van 19 juni, algemeen verkiezingssysteem
- Organieke wet 3/1987, van 2 juli, financiering van de politieke partijen
- Organieke wet 2/1988, van 3 mei, regeling van de verkiezingspubliciteit in privé televisiezenders
- Organieke wet 10/1991, van 8 april, verkiezingspubliciteit in gemeentelijke radiozenders
- Organieke wet 14/1995, van 22 december, verkiezingspubliciteit op lokale televisiezenders
- Organieke wet 4/2000, van 11 januari, over de rechten en vrijheden van buitenlanders in Spanje en hun
sociale integratie: artikel 6
- Organieke wet 6/2002, van 27 juni, politieke partijen
- Wet 7/1985, van 2 april, regeling van de grondbeginselen van lokale regering
Koppelingen
Nationaal Instituut voor Statistiek. http://www.ine.es/
Ministerie van Binnenlandse Zaken. http://www.mir.es/
Centrale Kiesraad. http://www.juntaelectoralcentral.es/
Spaanse federatie van Gemeenten en Provincies. http://www.femp.es/
| Wettelijke Kennisgeving: De in deze folder verstrekte gegevens zijn slechts van informatieve aard. Er kunnen geen rechten noch verwachtingen aan worden ontleend. Vlamingen in de Wereld - Costa Blanca draagt in deze generlei verantwoordelijkheid voor de verstrekte informatie.
|